Wycieczka w Tatry to dla wielu osób sposób na aktywne spędzanie wolnego czasu w różnych porach roku. Wystarczy dobrać buty w góry Salomon lub innej marki, wziąć do ręki mapę i ruszyć na spotkanie z naturą i nietkniętym ludzką ręką krajobrazem. Latem czy wczesną jesienią można cieszyć się obcowaniem z naturą w przyjemnych temperaturach, w otoczeniu zielonych lasów i hal. Zimą i wczesną wiosną w najwyższych polskich górach spotkamy się z większymi trudnościami, ale za to zobaczymy z bliska wyjątkowy krajobraz pokryty śniegiem. Kasprowy Wierch, Rysy czy Giewont to najpopularniejsze szczyty, ale bardziej zapalonych górskich wędrowców ciągnie również na Orlą Perć czy polskie szczyty Tatr Zachodnich.
Polskie Tatry, choć piękne, są jednak jedynie wycinkiem tego najwyższego pasma Karpat. Po polskiej stronie granicy znajduje się bowiem tylko 175 kilometrów kwadratowych, czyli nieco ponad 22 procent powierzchni tych gór. Większość stanowią Tatry na Słowacji. Tam również nie brakuje ciekawych tras, wysokich szczytów i malowniczych przełęczy, do których ciągnie pasjonatów górskich wypraw. Tyle że wycieczki w Tatry słowackie rządzą się nieco innymi prawami niż wyprawy po polskiej stronie. Wszystko regulują narodowe przepisy naszych południowych sąsiadów. Niektóre pozwalają turystom na więcej, inne są bardziej restrykcyjne niż w Polsce. Jak więc przygotować się do wyprawy na południową stronę Tatr i co warto tam zobaczyć?
Wycieczka w Tatry słowackie - koszty i opłaty
Poruszanie się po słowackich Tatrach i zasady obowiązujące na tamtejszych szlakach w niektórych punktach mocno różnią się od tego, co znają turyści chodzący po polskich górach. Podobnie jak w Polsce, tak i na Słowacji góry wchodzą w skład parku narodowego. Odpowiednikiem polskiego TPN-u jest tam TANAP, czyli Tatransky Narodny Park. To właśnie on zajmuje się ochroną tej niezwykłej części kraju, a także administruje szlakami.
Pierwszą różnicę między obiema częściami Tatr zauważymy już na wejściu do parku. Podczas gdy w Polsce wstęp jest płatny - na początku 2021 r. TPN zdecydował o kolejnej podwyżce cen biletów - Tatry od słowackiej strony można zwiedzać za darmo. Pozwala to uniknąć kolejek przy wejściu na najbardziej zatłoczone szlaki i jest ułatwieniem chocby dla rodzin z kilkorgiem dzieci.
Nie znaczy to jednak wcale, że przy wyjeździe w góry na Słowację nie poniesiemy żadnych kosztów. Pomijając kwestie związane z dojazdem - a na Słowację z większości miejsc w kraju jest dalej niż do Zakopanego czy Doliny Chochołowskiej - przy wyprawie na południe konieczny będzie wykup ubezpieczenia. W przeciwieństwie do działań polskiego TOPR-u, na Słowacji akcje ratownicze nie są bowiem bezpłatne. Osoba, po którą wyruszą ratownicy HZS, czyli Horskiej Zahrannej Sluzby, będzie musiała później pokryć koszt wyprawy. Zwykle wynosi on co najmniej kilka tysięcy euro. Nawet kilkanaście razy droższe mogą być akcje z wykorzystaniem helikoptera.
Tatry słowackie to przede wszystkim ich najwyższy szczyt, czyli Gerlach.
By uniknąć płacenia takich sum należy wykupić ubezpieczenie w Tatry słowackie. Jednodniowy koszt polisy to zwykle kilkanaście złotych. Cena niezbyt wygórowana, która może pomóc uniknąć problemów finansowych w przyszłości. Warto bowiem pamiętać, że nawet dość błahy problem ze zdrowiem, jak na przykład skręcenie kostki, w górach urasta do rangi poważnych kłopotów. Zejście z eksponowanego szlaku z taką kontuzją bez pomocy ratowników może okazać się niemożliwe.
Wybierając się za południową granicą trzeba też pamiętać, że dość wysokie będą koszty noclegów i posiłków. Przed 2009 r., czyli zanim Słowacja przyjęła euro, ceny mogły wydawać się Polakom przystępne. Od kiedy jednak płaci się tam europejską walutą, koszty wzrosły. Nasz portfel z pewnością odczuje więc nocowanie w słowackich pensjonatach, tyle że przy ostatnim wzroście cen po polskiej stronie stawki się niemal wyrównały. Podobnie jest z parkingami. Jeszcze dwa, trzy lata temu 5 czy 6 euro za cały dzień mogło wydawać się wygórowaną ceną. Obecnie jednak parking w Palenicy Białczańskiej kosztuje od 35 do 50 zł, więc to słowackie miejsca postojowe stają się tańsze.
Jak poruszać się po szlakach? Tatry słowackie z psem i nie tylko
Wśród wielu turystów panuje opinia, że osoby, które chcą poszukać w górach prawdziwego spokoju, powinny udać się właśnie w Tatry słowacki. Szlaki po południowej stronie granicy mają być bowiem zdecydowanie rzadziej uczęszczane. Być może właśnie taki pogląd sprawił, że obecnie nie ma to już zbyt wiele wspólnego z prawdą. Zwłaszcza słowacka część Tatr Wysokich przyciąga bowiem miłośników górskich wypraw coraz mocniej - dotyczy to w dużym stopniu także Polaków. Mimo wszystko jednak po południowej stronie gór nieco trudniej o tłumy niż na polskich szlakach, gdzie w wielu miejscach często tworzą się korki. Wynika to w pewnym stopniu z faktu, że podejścia od południowej strony są zwykle nieco dłuższe niż od północnej.
Słowackie szlaki mają podobne oznaczenia do polskich. Znajdziemy tam więc trasy niebieskie, czerwone, żółte i zielone - brakuje tylko czarnych. Podobnie jak na północy, tak i tam ich kolor nie ma jednak nic wspólnego ze stopniem trudności przejścia. Mimo że na Słowacji znajduje się zdecydowana większość pasma, sieć szlaków nie jest tam tak gęsta, jak w Polsce. Przy schroniskach nie znajdziemy więc węzłów szlaków, a raczej jedną czy dwie możliwości kontynuacji wędrówki.
Niewątpliwe zalety Tatry słowackie mają natomiast dla posiadaczy psów. W Polsce można się z nimi wybrać tylko w kilka miejsc, które znajdują się poza granicami TPN-u - do samego parku wprowadzać ich nie można. Po słowackiej stronie aktualnie można z nimi spacerować na wszystkich trasach. Warunkiem jest jedynie smycz i kaganiec. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że nie wszystkie trasy będą odpowiednie dla czworonogów. Wspinaczka na wysokie szczyty i wyprawy po skalnych ścieżkach, których w słowackich Tatrach nie brakuje, z pewnością nie będą przyjaznym środowiskiem dla psa. Ponadto właściciele zwierząt powinni śledzić słowackie regulacje prawne - niedawno pojawił się projekt, który miał wyłączyć większość tras z możliwości wycieczek z psami. Na razie został zablokowany przez słowackiego ministra środowiska, ale pomysł może wrócić.
Tatry słowackie zimą - tylko do schronisk
Kiedy wybieramy się na wyprawę w polskie góry, sprawdzamy prognozy pogody, szykujemy buty Salomon męskie lub damskie i kompletujemy górski ekwipunek. W większości przypadków nie musimy jednak spoglądać w kalendarz. TPN zamyka na zimę tylko kilka tras. Inaczej będzie jednak wówczas, kiedy naszym celem będą Tatry słowackie. Zamknięte szlaki są tam bowiem normą. Od 1 listopada do 15 czerwca nie wolno wychodzić powyżej schronisk. Wyjątkiem jest szczyt Skrajne Solisko w grani Solisko, czyli punkt znajdujący się na wysokości 2117 m n.p.m. To jedyny legalnie dostępny zimą tatrzański szczyt na Słowacji.
Większość osób przemierza Tatry w butach z wysoką cholewką. Wybierz najlepsze: https://megaoutdoor.pl/buty_salomon_turystyczne_wysokie
Tatry słowackie. Gdzie warto pojechać?
Jak już wspomnieliśmy, rozkład szlaków w słowackiej części Tatr nieco różni się od tego, co znamy z polskich gór. W niektórych częściach pasma tras dla turystów nie ma prawie wcale. Taka sytuacja ma miejsce w Tatrach Bielskich. Zostały one uznane za obszar ścisłej ochrony, zabroniona jest na nim na przykład wspinaczka. Przez całą część pasma, która stanowi 9 procent powierzchni Tatr, prowadzi tylko kilka szlaków.
Tras udostępnionych dla turystów nie ma również w przypadku kilku najwyższych i najbardziej znanych szczytów z Gerlachem i Lodowym Szczytem na czele - nie sątam wytyczone nawet szlaki z łańcuchami. Znajdują się one jednak w Tatrach Wysokich i można je zdobyć pod opieką przewodnika. W zależności od góry, pod opieką jednego przewodnika może podróżować od dwóch do czterech osób. Koszt takiej wycieczki to zwykle kilkaset złotych.
Gdzie w Tatry słowackie wybrać się samodzielnie? Dla mniej doświadczonych turystów atrakcyjne będzie podejście od południowej strony na Rysy, które jest wyraźnie łatwiejsze niż szlak prowadzący znad Morskiego Oka po polskiej stronie. Jednym z najpopularniejszych słowackich szczytów jest także zwieńczony dwumetrowym krzyżem Krywań, czyli narodowa góra Słowaków. Jest uznawany za jeden z najpiękniejszych szczytów po południowej stronie Tatr. Zanim dokonano dokładnych pomiarów wysokości, był też uważany za najwyższy szczyt całego pasma. W rzeczywistości mierzy 2495 m, czyli znacznie mniej niż Gerlach. Za jeden z najbardziej widowiskowych punktów widokowych w Tatrach jest uważana również Mała Wysoka, położona w sercu słowackich Tatr Wysokich.
Mimo że to wytyczona po polskiej stronie Orla Perć jest uznawana za najtrudniejszy turystyczny szlak w całym paśmie, również na Słowacji nie brakuje wymagających tras. Do najtrudniejszych należy przejście granią Rohaczy w Tatrach Zachodnich, nazywane czasami słowacką Orlą Percią. Szlak prowadzi tam w niezwykle przepaścistym terenie, wymaga więc odporności na ekspozycję. Duże trudności techniczne czekają z kolei na szlaku na Czerwoną Ławkę, czyli przełęcz między Małym Lodowym Szczytem a Spągą. By się na nią wspiąć, trzeba pokonać najdłuższy ciąg łańcuchów i innych sztucznych ułatwień w całych Tatrach.
Jeśli interesuje Cię również wspinaczka górska w Tatrach, sprawdź, co będzie Ci do niej potrzebne: https://megaoutdoor.pl/jak-wybrac-podstawowy-sprzet-do-wspinaczki-gorskiej